
Vissersmonument
Ter nagedachtenis aan hen die op zee gebleven zijn
Zoutkamp is al eeuwenlang onlosmakelijk verbonden met de visserij. Sinds de vijftiende eeuw hebben generaties vissers hun bestaan op zee verdiend. De visserij is dan ook van grote betekenis geweest voor de economie, cultuur, identiteit en sociale samenhang van het dorp. Niet alleen de vissers zelf, maar ook hun gezinnen, de garnalen- en visverwerkende bedrijven, de middenstand en vele andere inwoners waren direct of indirect van de visserij afhankelijk. De zee bood velen een bestaan, maar heeft door de eeuwen heen ook vele levens geëist.
Ieder jaar wordt tijdens het pinksterweekend stilgestaan bij de vissers die tijdens de stormramp van 6 maart 1883 om het leven kwamen. Ook vóór en na deze ramp zijn vele vissers en zeelieden op zee en andere wateren omgekomen. Zij worden tijdens deze jaarlijkse herdenking niet herdacht.
Onder nabestaanden en binnen de Zoutkamper gemeenschap is daarom in toenemende mate de behoefte ontstaan aan een plaats waar alle omgekomen vissers en zeelieden gezamenlijk kunnen worden herdacht. Dit vormde voor de stichting de aanleiding om te onderzoeken of het bestaande monument voor de slachtoffers van de stormramp kon worden uitgebreid.
Om verschillende redenen bleek uitbreiding niet mogelijk. Daarom ontstond het plan voor een nieuwe, centrale herdenkingsplaats met een monumentaal kunstwerk. Op deze plek worden alle verifieerbare omgekomen Zoutkamper vissers en zeelieden herdacht, evenals degenen die tijdens hun werk op Zoutkamper schepen het leven verloren.
Stichting Vissersmonument Zoutkamp heeft zich vervolgens ten doel gesteld om alle vissers en zeelieden die sinds 1800 tijdens hun werk op zee of andere wateren zijn omgekomen een plaats op het monument te geven. Het gaat daarbij om Zoutkampers en om mensen van buiten het dorp die op Zoutkamper schepen voeren. Op basis van overlevering en onderzoek in diverse openbare archieven konden de namen van 66 mannen en één vrouw worden achterhaald en historisch worden geverifieerd.
Het Vissersmonument vormt daarmee een aanvulling op het bestaande monument voor de slachtoffers van de stormramp van 1883 en is geenszins bedoeld als vervanging daarvan. Met de realisatie van het Vissersmonument wil de stichting voorzien in de langgekoesterde wens van nabestaanden en de Zoutkamper gemeenschap om alle omgekomen vissers en zeelieden gezamenlijk op één centrale plaats te herdenken.
Ontwerp en realisatie monument: Atelier Ron Caspers
...waar de zee hun namen draagt...
Op het monument worden de namen in rvs aangebracht.
hoogte: 2,5 meter
lengte: 6 meter
Op het Vissersmonument is een QR-code aangebracht die bezoekers toegang geeft tot een audiovisuele documentaire. Daarin wordt ieder van de herdachte personen afzonderlijk belicht. Voor zover historisch bekend, komen onder meer hun persoonsgegevens, de omstandigheden waaronder zij op zee of andere wateren om het leven kwamen en andere beschikbare historische informatie aan bod. Zo blijven niet alleen hun namen bewaard, maar ook de persoonlijke verhalen die erachter schuilgaan.
Daarnaast brengt de documentaire het immateriële erfgoed van de visserij en de Zoutkamper leefgemeenschap in beeld. De documentaire is samengesteld aan de hand van historische foto’s en filmfragmenten, mondeling overgeleverde verhalen en interviews. Zo verbindt het project een tastbare plaats van herdenking met het digitaal vastleggen en toegankelijk maken van het Zoutkamper erfgoed.
